Persbericht hypotheekrenteaftrek

40% van zwevende kiezers laat zich leiden door standpunt hypotheekrenteaftrek

In opdracht van de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen NVM heeft R&M Matrix een opinieonderzoek uitgevoerd naar de mening van de Nederlandse bevolking over de persoonlijke gevolgen van een eventuele beperking of afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. Het onderzoek bestond uit een gecombineerde enquête via het internet en de telefoon. In totaal hebben 1.002 Nederlanders van 18 jaar en ouder aan het onderzoek, uitgevoerd in de periode 10 t/m 13 november, meegedaan. De gerealiseerde steekproef is representatief voor de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder.

1. Verwachte persoonlijke gevolgen van beperking hypotheekrenteaftrek
De berichten in de media over beperking of afschaffing van de hypotheekrenteaftrek worden door 71% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder gevolgd. Niet alleen woningeigenaren (83%) maar ook de meerderheid van de huurders (58%) volgen dit thema. Bijna een kwart (23%) houdt dit zelfs ‘nauwlettend’ in de gaten.

De helft van alle Nederlanders (50%) denkt dat het beperken of afschaffen van de hypotheekrenteaftrek voor hen persoonlijk in de toekomst gevolgen zou kunnen hebben. Niet alleen bij de woningeigenaren ligt dit aandeel hoger (67%), maar ook bij de aanstaande koopstarters (=huurders die overwegen om binnen enkele jaren een woning te gaan kopen) is deze verwachting bij velen (73%) aanwezig.

Wat dan precies die gevolgen daarvan zijn is voor velen (81%) nog niet helemaal duidelijk maar men verwacht wel voor zichzelf in de toekomst eerder een (klein of groot) financieel nadeel (50%) dan een financieel voordeel (5%). Kijken we naar de partijpolitieke voorkeur dan blijkt dat de volgende groepen relatief vaak een financieel nadeel verwachten: de zwevende kiezer (56%) en de aanhang van de VVD (64%). Ook binnen de aanhang van de CDA (52%), PvdA (42%) en SP (46%) zijn er grote groepen die een financieel nadeel verwachten.

2. Verwachte gevolgen op de koopwoningmarkt
Een ruime meerderheid verwacht van een beperking van de hypotheekrenteaftrek een dalend effect op de huizenprijzen van duurdere woningen (62%). Een grote minderheid (42%) verwacht een prijsdaling voor alle woningen. Een prijsstijging wordt door 11% verwacht. Men denkt in nog iets sterkere mate dat daardoor de verkoopbaarheid van woningen afneemt (47%), vooral voor duurdere woningen (70%). Een toename van de verkoopbaarheid wordt door 8% verwacht.

Als de hypotheekrenteaftrek zou worden beperkt dan zou dat voor 37% van de Nederlanders de kans dat zij een (andere) woning gaan kopen verkleinen. 4% Denkt dat dat de kans juist zou vergroten, 46% denkt dat dat geen invloed daarop heeft en 14% weet het niet. Vooral onder aanstaande koopstarters is er een grote groep (49%) die denkt dat beperking van de hypotheekrenteaftrek hun kans om een woning te gaan kopen verkleint. 10% van de starters op de woningmarkt denkt juist dat die kans daardoor groter wordt.

Het voorgaande wijst er op dat per saldo een grote groep een belemmerend effect verwacht op de doorstroming van (koop-)woningen. Dit is zichtbaar in alle groepen, ongeacht hun partijpolitieke voorkeur en inkomensniveau en zowel bij huurders, aanstaande koopstarters als woningeigenaren.

3. Mening en verwachting over hypotheekrenteaftrek
Over de hypotheekrenteaftrek zijn vijf opties aan de Nederlanders van 18 jaar en ouder voorgelegd met de vraag wat zijzelf vinden dat er met de regeling voor hypotheekrenteaftrek moet gebeuren. Tevens is gevraagd wat men verwacht dat er in de komende vier jaar gaat gebeuren met deze regeling.

Afgerond 51% is expliciet tegen een beperking van de hypotheekrenteaftrek en 34% is daarvan voorstander. De verwachting is echter anders: de meerderheid (53%) verwacht dat die zal worden beperkt.

Tegenstanders tegen beperking van de hypotheekrenteaftrek zijn in veel groepen te vinden. Niet alleen bij aanhangers van de VVD is dit aandeel hoog (70%), ook bij de zwevende kiezers is dit aandeel met 61% hoog. Bij de CDA-aanhang ligt dit aandeel op 53%. Ook binnen de aanhang van de PvdA en de SP zijn er grote groepen die vinden dat de hypotheekrenteaftrek niet mag worden beperkt (respectievelijk 43 en 42%). In beide laatste groepen is het aandeel dat voor een beperking van de hypotheekrenteaftrek is van vergelijkbare omvang (respectievelijk 40 en 45%).

Kijken we iets dieper naar de voorkeuren voor de wijze van beperking (hypotheekbedragen en percentages) dan ontstaat het volgende beeld (in aflopende volgorde van voorkeur):
   - aftrek beperken tot hypotheekbedrag van 350.000 euro 10%
   - langzamerhand afschaffen en vervangen door een subsidie van 30% van de rente 7%
   - maximaal 350.000 euro in combinatie met maximum van 42% 6%
   - maximaal 450.000 euro 3%
   - aftrekpercentage beperken tot 42% 2%
   - maximaal 500.000 euro 1%.

Een beperking van de hypotheekrente wordt in meerderheid verwacht in brede lagen van de bevolking, zowel bij huurders, kopers als aanstaande koopstarters, hogere en lagere inkomensgroepen, zwevende kiezers als in de aanhang van CDA, VVD, PvdA en SP.

4. Rol standpunt hypotheekrenteaftrek in partijkeuze
Het feit dat een politieke partij vóór een beperking van de hypotheekrenteaftrek is, heeft desgevraagd voor 57% geen enkele invloed op hun partijkeuze. Voor 1/3e deel speelt dit een expliciete rol, waarbij het de kans om op die partij te gaan stemmen eerder kleiner (23%) dan groter (9%) maakt. De rest (11%) weet het (nog) niet. Opvallend is dat bij de zwevende kiezer een standpunt vóór beperking van de hypotheekrenteaftrek de kans om op die partij te gaan stemmen duidelijk meer verkleint (32%) dan vergroot (8%).